0902 997933/ 0909 184599

Hệ thống chính trị Hoa Kỳ

he-thong-chinh-tri-hoa-ky
 27/11/2017

Hoa Kỳ là nền dân chủ lớn thứ hai trên thế giới tính theo tổng số lượng cử tri. Ấn Độ là quốc gia xếp vị trí thứ nhất, và Indonesia thứ ba. Đây cũng đồng thời là cường quốc hùng mạnh nhất hiện nay xét cả về khía cạnh chính trị, kinh tế và quân sự.

Hoa Kỳ được biết đến với cơ cấu chính trị phức tạp và khác biệt so với các nước, cũng như sự phân quyền trong nhiều cơ quan và thể chế. Bài viết sau đây đề cập đến những trung tâm quyền lực quan trọng và có ảnh hưởng lớn nhất đến nền chính trị Hoa Kỳ.

TỔNG THỐNG

Tổng thống là ai?

Tổng thống là người đứng đầu cơ quan hành pháp của chính phủ liên bang Hoa Kỳ. Cho đến nay chức vụ này vấn luôn được đảm nhiệm bởi nam giới. Tổng thống là người đứng đầu đất nước và chính phủ, nắm quyền lực tối cao về quân đội và ngoại giao.
Tổng thống điều hành cơ quan hành pháp đông đảo với khoảng 4 triệu công chức, trong đó bao gồm 1 triệu quân nhân đang thực hiện nghĩa vụ. Đạo luật Hatch 1939 nghiêm cấm bất kỳ thành viên nào của cơ quan hành pháp, trừ Tổng thống và Phó tổng thống, sử dụng chức vụ của mình để can thiệp vào hoạt động chính trị.

Điều kiện “cần” để trở thành Tổng thống

• Là công dân bản địa được sinh ra tại Hoa Kỳ
• Tuổi đời ít nhất 35
• Đã sống ở Hoa Kỳ ít nhất 14 năm

Bầu cử Tổng thống

Người dân nước Mỹ bỏ phiếu bầu chọn Tổng thống theo từng nhiệm kỳ 4 năm, một Tổng thống chỉ được phục vụ tối đa 2 nhiệm kỳ. Ban đầu nước Mỹ giới hạn về số nhiệm kỳ một Tổng thống có thể phục vụ. Vị Tổng thống đầu tiên, ông George Washington, đã tạo nên tiền lệ phục vụ 2 nhiệm kỳ. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Franklin D Roosevelt đạt kỷ lục 4 nhiệm kỳ, Hoa Kỳ đã quyết định đặt ra giới hạn trên. Tu chính án Hiến pháp 22 đề cập đến giới hạn 2 nhiệm kỳ đã được ban hành và áp dụng vào năm 1951.
Hoa Kỳ có thông lệ tiến hành bầu cử vào ngày thứ ba đầu tiên, sau ngày thứ hai đầu tiên của tháng 11, trùng với bầu cử Quốc hội. Kỳ bầu cử Tổng thống vừa qua đã diễn ra vào ngày 8 tháng 11 năm 2016, và kỳ tiếp theo là vào 3 tháng 11 năm 2020.

HẠ VIỆN (VIỆN DÂN BIỂU HOA KỲ)

Hạ viện là gì?

Hạ viện (Viện Dân biểu Hoa Kỳ) là nhánh thấp hơn trực thuộc cơ quan lập pháp lưỡng viện, tức Quốc hội. Những nhân vật sáng lập Hoa Kỳ đã dự định xây dựng Hạ viện thành thể chế chính trị chi phối trong chính quyền liên bang. Vào cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19, Hạ viện đóng vai trò diễn đàn chính cho các cuộc tranh luận chính trị. Tuy nhiên, sau đó Thượng viện dần phát triển trở thành thể chế chiếm ưu thế hơn.

Điều kiện “cần” để trở thành Hạ nghị sỹ

• Tuổi đời ít nhất 25
• Là công dân Mỹ ít nhất 7 năm
• Sống tại tiếu bang đại diện

Lựa chọn Hạ nghị sỹ

Hạ viện bao gồm 435 Hạ nghị sỹ (thành lập năm 1911), mỗi vị đại diện cho một quận của Quốc hội và phục vụ nhiệm kỳ 2 năm. Số ghế trong Hạ viện được phân bổ theo tỷ lệ dân số của các tiểu bang; với điều kiện mỗi tiểu bang phải có ít nhất một Hạ nghị sỹ. Hiện nay có tới 7 tiểu bang chỉ có một Hạ nghị sỹ. Thông thường một Hạ nghị sỹ sẽ đại diện cho khoảng 700,000 người dân.

THƯỢNG VIỆN

Thượng viện là gì?

Thượng viện là nhánh cao hơn trực thuộc cơ quan lập pháp lưỡng viện, tức Quốc hội. Theo kế hoạch ban đầu của người sáng lập Hiếp pháp Hoa Kỳ, Thượng viện sẽ là cơ quan quản lý điều phối, có ít ảnh hưởng chính trị hơn Hạ viện. Tuy nhiên, từ giữa thế kỷ 19, Thượng viện đã dần trở thành thể chính trị chủ đạo. Ngày nay, nó là một trong những thể chế có quyền lực nhất trong các cơ quan lập pháp trên toàn thế giới.

Điều kiện “cần” để trở thành Thượng nghị sỹ

• Tuổi đời ít nhất 30
• Là công dân Mỹ ít nhất 9 năm
• Sống tại tiếu bang đại diện

Lựa chọn Thượng nghị sỹ

Thượng viện bao gồm 100 Thượng nghị sỹ, mỗi vị đại diện cho một bang và phục vụ nhiệm kỳ 6 năm (1 phần 3 Thượng viện bầu cử mỗi 2 năm).

Mỗi tiểu bang có hai Thượng nghị sỹ, bất kể dân số như thế nào, và vì Hoa Kỳ có 50 tiểu bang, nên có tổng cộng 100 Thượng nghĩ sỹ. Việc phân bổ số ghế Thượng viện đồng đều cho các tiểu bang dẫn đến thực trạng bất cân đối; các Thượng nghị sỹ của tiểu bang nhỏ có quá nhiều ảnh hưởng so với thực tế, và ngược lại.

Nội dung tham khảo:

TRỤ SỞ CHÍNH

 Tầng 17, Saigon Tower, 29 Lê Duẩn, Q.1, TP.HCM

 028 3827 7697 | 0902 997 933 | 0903 442 667

 vietnam@immica.org

 www.immica.org

 Thứ 2 - Thứ 6 9:00am - 6:00 pm

HÀ NỘI

 Lầu 10, Pacific Place, 83B Lý Thường Kiệt, Q. Hoàn Kiếm, Hà Nội

 0902 997 933 - 0903 442 667

 vietnam@immica.org

 www.immica.org

 Thứ 2 - Thứ 6 9:00am - 6:00 pm

HỒ CHÍ MINH

 Tầng trệt, Broadway E, 2 Bertrand Russell, Q.7

 0909 184 599 | 0902 997 933

 vietnam@immica.org

 www.immica.org

 Thứ 2 - Thứ 6 9:00am - 6:00 pm

ĐÀ NẴNG

 Tầng 3 - Indochina Riverside, 74 Bạch Đằng, Hải Châu, Đà Nẵng

 0902997933 -0903 442 667

 vietnam@immica.org

 www.immica.org

 Thứ 2 - Thứ 6 9:00am - 6:00 pm

CALIFORNIA

 7777 Center Ave, Suite 250, Huntington Beach, CA 92647

 (+1 604) 722 1781

 vietnam@immica.org

 www.immica.org

 Thứ 2 - Thứ 6 9:00am - 6:00 pm